Gestyled of gestijld: de correcte spelling is gestyled. Het woord komt van het Engelse werkwoord stylen, dat in het Nederlands is overgenomen, en voor Engelse werkwoorden gelden in het Nederlands gewoon de Nederlandse vervoegingsregels. Je neemt de Engelse stam, style, en past daarop de regel van 't kofschip toe. De stam eindigt in de uitspraak op een l-klank, en de l staat niet in 't kofschip, dus het voltooid deelwoord krijgt een d: gestyled. De verleden tijd is stylede, de tegenwoordige tijd is ik style, jij stylet, hij stylet. De vorm gestijld bestaat niet, omdat er in het Nederlands geen werkwoord stijlen is; stijl is een zelfstandig naamwoord, en daar kun je geen voltooid deelwoord van maken. Gestyld, zonder e, is ook fout, want de Engelse stam blijft intact en die eindigt op een e. Wie dus na de kapper op de Kleine Berg of tijdens de Dutch Design Week schrijft dat iets prachtig gestyled is, heeft het goed.
Hoe vervoeg je Engelse werkwoorden in het Nederlands?
De officiële regel van de Nederlandse Taalunie is eenvoudiger dan hij lijkt. Een Engels werkwoord dat in het Nederlands wordt gebruikt, krijgt een Nederlandse uitgang: stylen, deleten, saven, updaten, racen, mailen. De stam is de Engelse vorm zonder de n: style, delete, save, update, race, mail. Vervolgens vervoeg je precies zoals een Nederlands werkwoord. In de tegenwoordige tijd komt er bij hij, zij en het een t achter de stam: hij stylet, zij deletet, het updatet. Hoe gek die vormen er ook uitzien, ze zijn correct.
Voor de verleden tijd en het voltooid deelwoord gebruik je 't kofschip, of de modernere variant 't fokschaap. Je kijkt daarbij niet naar de laatste letter die je schrijft, maar naar de laatste klank die je hoort. Eindigt de stam op een klank uit 't kofschip (t, k, f, s, ch, p), dan krijg je t of te. Anders d of de. De volledige uitleg staat op taaladvies.net van de Taalunie.
Waarom is het gestyled met een e en een d?
Bij stylen hoor je aan het eind van de stam een l: stail. De l zit niet in 't kofschip, dus je schrijft een d. De e van style blijft staan omdat de Engelse stam onaangetast blijft; je plakt de Nederlandse uitgang er simpelweg achter. Zo krijg je gestyled en stylede. Vergelijk het met het Nederlandse werkwoord bellen: dat geeft belde en gebeld. Dezelfde l-klank, dezelfde d.
De verwarring met gestijld ontstaat doordat stijl en style hetzelfde klinken en bijna hetzelfde betekenen. Maar stijl is in het Nederlands een zelfstandig naamwoord. Je kunt stijl hebben, maar je kunt niet stijlen. Daarom is er ook geen gestijld. Wil je per se een Nederlands woord, dan zeg je dat een kapsel is gekapt, een kamer is ingericht of een outfit is samengesteld. Het taalkundig genootschap Onze Taal behandelt dit soort twijfelgevallen regelmatig in zijn taaladviezen.
Welke andere Engelse werkwoorden gaan op dezelfde manier?
Wie gestyled eenmaal doorheeft, kan de rest ook. Een paar veelgebruikte voorbeelden, telkens met tegenwoordige tijd, verleden tijd en voltooid deelwoord:
- mailen: hij mailt, mailde, gemaild (l-klank, dus d)
- saven: hij savet, savede, gesaved (v-klank, dus d)
- deleten: hij deletet, deletete, gedeletet (t-klank, dus t)
- updaten: hij updatet, updatete, geüpdatet (t-klank, dus t)
- racen: hij racet, racete, geracet (s-klank, dus t)
- shoppen: hij shopt, shopte, geshopt (p-klank, dus t)
- downloaden: hij downloadt, downloadde, gedownload (d-klank, dus d)
Let op de trema bij geüpdatet: het voorvoegsel ge- en de u van update zouden anders als één klank gelezen worden. Alle officiële vormen vind je terug in de Woordenlijst Nederlandse Taal op woordenlijst.org, het Groene Boekje.
Hoe onthoud je het snel als je twijfelt?
Er zijn drie stappen die je in een paar seconden doet. Eén: schrijf de Engelse stam op zoals je die in het Engels zou spellen, dus style en niet stijl of styl. Twee: spreek de stam uit en luister naar de laatste klank. Drie: zit die klank in 't kofschip, dan t, anders d. Voor stylen is dat l, dus d, dus gestyled. Meer over de achtergrond van dit ezelsbruggetje lees je op Wikipedia.
Een veelgemaakte vergissing is om de Engelse verleden tijd over te nemen en dan Nederlands te maken, zoals "gestyled" uitspreken als "gestaild" en vervolgens "gestaild" schrijven, of "styled" zonder ge- gebruiken in een Nederlandse zin. Dat laatste zie je vaak in modeteksten: "de look is styled door". In correct Nederlands hoort daar gewoon ge- voor: "de look is gestyled door". Ook samenstellingen volgen de regel: een gestylede etalage, een gestylede fotoshoot, met een extra e als het bijvoeglijk gebruikt wordt voor een de-woord.
Twijfel je toch nog, dan is Van Dale een betrouwbare laatste check. Het woordenboek vermeldt bij elk werkwoord de verleden tijd en het voltooid deelwoord, ook bij Engelse leenwerkwoorden.
Waarom komt deze vraag juist in Eindhoven zo vaak voorbij?
Eindhoven is een stad van ontwerpers, kappers, fotografen en techbedrijven. Tijdens de Dutch Design Week, op Strijp-S en in de studio's rond de binnenstad wordt de hele dag gestyled: kapsels, interieurs, productfoto's, websites. Dat Engelse jargon sijpelt door in persberichten, vacatureteksten en Instagramposts, en dan duikt onvermijdelijk de vraag op hoe je het schrijft. Hetzelfde geldt voor de technische wereld rond de High Tech Campus, waar dagelijks wordt gedebugd, geüpdatet en gedeployed.
Het goede nieuws is dat de regel universeel is. Of je nu een kapsalon in Woensel hebt of een designstudio aan de Dommel: de Engelse stam blijft staan, je luistert naar de laatste klank en je past 't kofschip toe. Gestyled, met e en d. En wie het volgende keer ziet staan als gestijld, mag dat nu met een gerust hart verbeteren.